Review phim: Old boy – Park Chan Wook

“Cười, cả thế giới này sẽ cười với bạn. Khóc, bạn sẽ khóc một mình”, Old boy ám ảnh người xem bởi các tình tiết và thông điệp ẩn chứa trong các cảnh phim.

Giới thiệu về phim Old boy

Old boy thuộc thể loại phim hành động tâm lý của đạo diễn Park Chan-wook

Điện ảnh thế giới là một bức tranh đa chiều, phức tạp và đầy màu sắc. Đó là môn nghệ thuật với nhiều cá tính và những sáng tạo độc đáo khác nhau. Điện ảnh Hàn Quốc cũng vậy. Điện ảnh Hàn Quốc sản sinh ra một Kim Ki Young đầy khiêu khích, một Im Kwon Taek giàu truyền thống, một Kim Ki Duk với chất bạo liệt đậm đặc, một Lee Chang Dong với chất tự sự trữ tình,… Và đặc biệt là một Park Chan Wook với thế giới tăm tối của những các ác tự nhiên bên trong con người,

Park Chan Wook với nghệ thuật kể chuyện độc đáo, sáng tạo đã tạo nên những thước phim giật gân với sự kết hợp khéo léo từ mặt lời thoại đến hình ảnh, khiến khán giả khó có thể đoán trước ý định trong những phút tiếp theo, mà trong Old boy là một trong những bộ phim như thế.

Old boy là một bộ phim điện ảnh Hàn Quốc ra mắt năm 2003 thuộc thể loại phim hành động tâm lý của đạo diễn Park Chan-wook. Đây là một trong những bộ phim nổi tiếng của điện ảnh Hàn Quốc. Bộ phim đã dành nhiều giải thưởng, đặc biệt giải Grand Pix tại Liên hoan phim Cannes 2004, bộ phim được CNN bình chọn là một trong mười phim xuất sắc nhất của điện ảnh châu Á năm 2008. 

Bộ phim xoay quanh câu chuyện báo thù của nhân vật Oh Dae Su bị giam cầm suốt 15 năm mà không biết lý do. Sau 15 năm tù ngục, ông được thả ra và vô tình gặp một cô gái trẻ tên Mido làm đầu bếp sushi và đem lòng yêu cô. Từ đây, hành trình báo thù và tìm ra nguyên nhân mình bị giam cầm của Oh Dae Su cùng Mido bắt đầu. Quá khứ tội lỗi của Dae Soo dần được hé lộ. Anh từng khẳng định mình vô tội cho đến khi nhận ra chính anh mới là người đã giết Soo Ah bởi lời nói tưởng vô hại của mình. 

Từ đây, Dae Su cũng biết được rằng Mido lại chính là con gái mình. Điều đó khiến ông phát điên, cầu xin Woo Jin không được nói cho Mido biết và đau khổ đến mức cắt đi lưỡi của mình. Kết phim Dae Su muốn được thôi miên để quên đi quá khứ của mình.

Park Chan Wook rất thành công khi khắc họa nhân vật qua nghệ thuật kể chuyện, đặc biệt là ngôi kể và điểm nhìn đa dạng, sâu sắc, mới mẻ. Để làm rõ điều này, hãy cùng chúng tôi đi vào phân tích nghệ thuật kể chuyện của bộ phim.

Hình thức phim

Oldboy – bộ phim gây ấn tượng mạnh trong lòng công chúng

Thời gian phim

Phim Old boy sử dụng thời gian phi tuyến tính với sự xáo trộn, đan xen giữa quá khứ và hiện tại . Bộ phim bắt đầu bằng Dae Soo ở thời điểm hiện tại, trước khi bị bắt giam. Trên con đường đi tìm hiểu sự thật, quá khứ của Dae Soo dần được tái hiện. Quá khứ và hiện tại song hành với nhau làm cho người xem như hóa thân vào nhân vật cũng hồi hộp, lo lắng, tò mò y như nhân vật. 

Phần kí ức này không được đạo diễn lý giải ngay từ đầu bộ phim bởi đạo diễn muốn buộc người xem phải chủ động lục lọi, ghép nhặt, liên kết các tình tiết của phim thành trình tự diễn biến sự kiện, nó phù hợp với dòng ý thức của nhân vật cũng như nghệ thuật kể chuyện của phim. Việc sử dụng thời gian phi tuyến tính làm hiệu quả trần thuật được nâng lên đáng kể. 

Thời gian câu chuyện của Old boy rất dài, riêng khoảng thời gian Dae Soo bị bắt đã dài đến 15 năm. Điện ảnh kỳ diệu là thế, nó rút ngắn thời gian 15 năm chỉ bằng một cụm từ “vài năm sau”, đồng thời gói gọn câu chuyện của 15 năm năm chỉ trong gần 2 tiếng đồng hồ. Điều này khiến người xem vừa nắm bắt được cuộc sống của nhân vật vừa kích thích trường liên tưởng của người xem, tạo hiệu quả cho nghệ thuật trần thuật. 

Không gian phim

Không gian chính của Old boy là những căn phòng. Bộ phim mở đầu bằng cảnh Dae Soo trên sân thượng, rồi sau đó trong phòng tiếp dân của sở cảnh sát, nối sau đó là không gian căn phòng nơi Dae Soo bị giam cầm – đây cũng là không gian chiếm hầu hết các cảnh quay của bộ phim. Căn phòng tăm tối, chật hẹp, quanh quẩn trong 4 bức tường, chỉ trang bị một chiếc giường và một cái tivi, khiến người xem vô cùng ám ảnh. Khí valium được bơm vào phòng liên tục khiến cho không gian vô cùng mờ ảo. 

Liên tiếp các không gian khác được mở ra như căn phòng của Mi Do nơi căn phòng của Woo Jin rồi căn phòng nơi Mi Do và Dae Soo làm tình, …có điểm chung là tối tăm và ngột ngạt, khiến người xem cảm thấy vô cùng bức bối. 

Người kể chuyện

Người kể chuyện đóng vai trò đặc biệt quan trọng của câu chuyện phim. Tạo ra ý nghĩa với toàn bộ phim và việc thể hiện chủ đề của phim. Trong Old boy, Người kể chuyện ở đây là một nhân vật trong phim (người kể chuyện nhân vật), tức là người hiện diện hoàn toàn trên màn hình nói với khán giả, bày tỏ tâm lý, cảm xúc và hành động trong quá trình trần thuật. 

Phim được kể theo ngôi thứ nhất, nhân vật xưng tôi là nhân vật chính Oh Daesu. Cách kể chuyện của nhân vật vô cùng độc đáo: phần đầu phim là hài kịch nhưng phần sau là chuỗi bi kịch nối tiếp bi kịch. Oh Dae Su là người dẫn dắt câu chuyện cho nên lượng thông tin người có thể tiếp cận được cũng bị giới hạn bởi chính anh cũng không thể biết được lý do tại sao mình bị bắt, ai đã là người đã bắt mình và mình đang ở đâu, bên ngoài kia là những gì. 

Điều này khiến cả Dae Soo và khán giả phải tự đặt hàng loạt câu hỏi “Tại sao”: “Tại sao Dae Soo lại bị bắt ?”, “Kẻ bắt Dae Soo là ai?”, “Dae Soo đã làm những gì để nhận lấy sự trừng phạt ghê gớm ấy?”,… từ đó căng thẳng được đẩy dần lên và cuối cùng chốt hạ bằng một cái kết khiến người xem không chỉ bất ngờ mà còn là sự ám ảnh dai dẳng trong tâm thức. 

Về giọng điệu của người kể chuyện Dae Soo, những câu kể như độc thoại nội tâm nói với chính mình. Dae Soo đã dùng một giọng điệu rất linh hoạt để kể câu chuyện, lúc thì u uất, bế tắc khi kể về những ngày tháng bị giam cầm, lúc thì bồi hồi, day dứt về những ký ức xưa, lúc thì chậm rãi, thủ thỉ với Mido, khi lại giận dữ, nóng nảy khi tìm ra kẻ đã giam cầm mình. 

Người kể chuyện ở ngôi thứ nhất không phô bày hết tất cả, buộc người xem phải có những băn khoăn giống như mình, đều phải đi tìm chiếc chìa khoá để giải mã cho cuộc đời của người kể, mà ở đây là Dae Soo. Nó không chỉ đem lại những cảm xúc hồi hộp, bất ngờ cho người xem mà còn thể hiện tròn vai giúp cho người xem chiêm nghiệm được những giá trị nhân văn sâu sắc mà bộ phim muốn gửi gắm về tình yêu không giới hạn và về quyền được sống, được yêu thương. 

Điểm nhìn

Hình ảnh phim do Kim Ki Duk thực hiện có tính đối thoại ở điểm nhìn đa dạng, giúp khán giả nhập thân vào nhiều đối tượng trong khi theo dõi. Ngoài điểm nhìn khách quan (điểm nhìn toàn tri) như hầu hết các bộ phim khác, máy quay đóng nhiều vai trò khác nhau: nhân vật (thông qua điểm nhìn nhân vật) và người đồng hành (thông qua máy quay).

Đầu tiên là điểm nhìn khách quan – điểm nhìn dễ dàng được nhận thấy trong hầu hết các cảnh quay. Một trong những cảnh quay tiêu biểu nhất cho điểm nhìn này diễn ra ngay ở phút thứ 3:45 của bộ phim. Cảnh quay diễn ra khi Oh Dae Soo rời khỏi sở cảnh sát và gọi điện cho con gái ở bốt điện thoại công cộng. Dae Soo chuyển điện thoại cho người bạn Jo Hwan và đứng sau anh ta. Góc quay lúc này chuyển từ trước mặt Jo Hwan ra sau lưng, người xem nhận ra, Dae Soo đã biến mất, nhưng Jo Hwan đứng ngay trước đó lại chẳng biết gì. 

Sau đó là cảnh Jo Hwan nhận ra sự mất tích này, vội vàng tìm kiếm trong cơn mưa tầm tã. Chúng ta thấy hành động này từ kỹ thuật bird’s eye shot (cảnh góc cao, hay còn gọi là góc mắt chim). Ngay sau đó, máy quay chuyển sang quay cận cảnh đôi cánh Dae Soo cầm theo đang nằm im dưới đất, không ai biết, chỉ có người xem biết. 

Thứ hai là điểm nhìn nhân vật, cảnh quay tiêu biểu cho điểm nhìn này diễn ra ở phút thứ 1:16:47 của phim. Người xem lúc này đóng vai trò là đôi mắt của Dae Soo, theo chân Dae Soo trong hành trình ngược về quá khứ, đặt ra hai luồng cảm nhận song song. 

Một bên là Dae Soo nhỏ đang đuổi theo cậu em trai của Soo Ah, một bên là Dae Soo lớn đang đuổi theo ký ức của Dae Soo nhỏ. Khuôn hình rung lắc mạnh theo chuyển động của Dae Soo, mỗi chuyển động của Dae Soo nhỏ trong quá khứ đều tương ứng với chuyển động của Dae Soo nhỏ ở thời hiện tại. Phút thứ 1:20:48 của phim, dưới con mắt của Dae Soo nhỏ, Dae Soo lớn và người xem chứng kiến cảnh loạn luân của hai chị em Soo Ah. Cảnh quay sau đó kết thúc với điểm nhìn của nhân vật Soo Ah khi phát hiện ra có người theo dõi mình.

Thứ ba là điểm nhìn của người đồng hành – chuyển động của máy quay. Trong các cảnh có hành động của nhân vật, máy quay luôn ở vị trí có độ cao ngang bằng nhân vật, giúp người xem giống như người đồng hành của nhân vật thông qua máy quay. Old boy có có một sự đặc trưng trong các cảnh phim đi theo nhân vật, là sự rung lắc khuôn hình, giống như bước chân của người quay. 

Trong phút 42:39, cảnh Dae Soo tìm đến đám người được thuê giam cầm mình. Máy quay chuyển động linh hoạt từ trước mặt Dae Soo nhìn thẳng vào ống kính, sau đó góc nhìn được sau lưng Dae Soo để quan sát hành động của bọn giang hồ. Ngay sau đó là cảnh Dae Soo lao vào đánh nhau với đám đông, máy quay lúc này được đặt ngang bằng nhân vật, di chuyển theo từng bước chân, từng cú đấm của Dae Soo, giống như người đồng hành của Dae Soo cho đến khi anh đánh bại tất cả bọn họ. 

Nhân vật trong phim

Bộ phim mở đầu với một Oh Dae Soo ngờ nghệch, hiền lành làm người xem thấy thương, thắc mắc mãi anh ta đã gây ra lỗi lầm gì mà bị nhốt đến 15 năm. Trong suốt quá trình bị giam, từ hoảng loạn đến dồn nén cuối cùng là gồng mình lên để chống chọi với cuộc sống trong căn phòng chật hẹp. Sau 15 năm, Dae Soo được thả ra một cách bất ngờ và bí ẩn như lúc bị bắt. Hành trình tìm kẻ bắt nhốt mình của Dae Soo bắt đầu cùng Mi Do, đem lòng yêu cô mà chẳng hay đó là con gái ruột của mình.

Nguyên nhân bị anh bị bắt giam dần hé lộ. Anh luôn tin mình vô tội cho đến khi tìm được các manh mối dẫn đến một lỗi lầm kinh khủng của anh trong quá khứ khiến một cô gái phải tự vẫn. Tất cả tấn thảm kịch trong đời anh xảy ra cũng chỉ vì một lời đồn thổi vu vơ tưởng như vô hại. 

Kết phim khiến người xem phải ngã ngửa vì bất ngờ trước sự cay nghiệt của số phận. Cảnh Dae Soo máu me, tuyệt vọng khóc lóc, quằn quại dưới sàn nhà trong âm thanh ghi âm tiếng làm tình giữa hai cha con không ngừng vang lên trong phòng kín có lẽ là cảnh ám ảnh nhất trong toàn bộ phim. Qua hành động đó của anh, ta có thể thấy sự hối lỗi vẫn không thắng được sự ham muốn trả thù trong trái tim con người. 

Dae Soo trốn tránh quá khứ bằng cách nhờ người thôi miên để giúp mình quên đi mọi việc. Dae Soo đã chấp nhận cắt lưỡi, xóa bỏ quá khứ, xóa bỏ tư cách làm cha để ở bên Mi Do với tư cách nhân tình. Nụ cười của Dae Soo ở cuối phim là một nụ cười hạnh phúc kèm theo sự thống khổ. Liệu Oh Dae Soo đã thực sự quên đi hết mọi chuyện chưa? 

Xuất hiện ở phần giữa phim, Lee Woo Jin tạo cho người xem cảm nhận anh ta là một người có tất cả, đẹp trai, phong độ, tiền tài, sự thông minh và có phần bí ẩn, tính cách thâm sâu, kỳ quái, điên dại. Chính hắn ta là người bày ra kế hoạch trả thù Oh Dae Soo trong suốt 15 năm, một kế hoạch hoàn hảo tuyệt đối.

Sư trả thù của Lee Woo Jin bắt đầu từ bi kịch tình yêu, sự loạn luân. Anh ta và chị gái yêu nhau, nhưng vì lời nói của Dae Soo mà chị gái anh ta đã tự tử, anh ta vô cũng đau khổ khi chứng kiến cảnh này, mất đi người thân, mất đi tình yêu, mất đi đứa con – kết quả của sự loạn luân. 

Nhưng kết cục của kẻ báo thù cuối cùng vẫn là cái chết. Sau khi giày vò Dae Soo, anh ta bước vào thang máy, hồi tưởng lại quá khứ, hồi tưởng lại tình yêu, cái chết của chị với sự đau khổ, dằn vặt và rút súng ra tự tử. Hóa ra lý do sống tiếp của anh ta chỉ là để trả thù. Người xem cảm thấy thương, tội nghiệp cho Lee Woo Jin dù anh ta đã làm nhiều chuyện độc ác và hại tan nát một gia đình. 

Thưởng thức bộ phim, từ không gian tù túng chật hẹp và thời gian phi tuyến tính lẫn lộn giữa quá khứ – hiện tại – tương lai đã góp phần làm tăng sự kịch tích của bộ phim thông qua âm thanh và màu sắc. Ấn tượng của bộ phim chính là tác giả sử dụng hai yếu tố âm thanh và màu sắc luôn ở mức mãnh liệt, chân thật nhất để toát lên vẻ khốc liệt trong cuộc hành trình đi tìm kẻ thù ở hiện tại do câu chuyện ở quá khứ đã tạo ra.

Phong cách phim (Âm thanh, ánh sáng, màu sắc)

 Âm thanh của bộ phim luôn ám ảnh với những tiếng gào thét xé lòng khi bị tra tấn hay chứng kiến cảnh đau lòng khi bị mất mát nhưng cũng có lúc lại làm giảm nhẹ sự kinh hoàng ấy một cách đầy tinh tế qua những lời hát của Mido. Sự hoán đổi linh hoạt các điệu âm thanh đã khắc họa tâm lý và hành động của các nhân vật, khi thì cùng lúc xuất hiện, khi thì tách biệt ra giữa các âm thanh để người xem hiểu rõ hoàn cảnh. Người xem hoàn toàn dễ dàng cảm nhận cái hay cái hấp dẫn của bộ phim mà không bị nhàm chán bởi một cảm xúc (một âm thanh). 

Màu sắc mà được tác giả sử dụng chủ yếu là màu nóng, cụ thể là màu đỏ (của máu). Nó hiện diện xuyên suốt của bộ phim, gợi cảm giác chết chóc và phản ánh những số phận đáng thương không lối thoát như Dae Su hay Woo Jin. Và đôi khi sự xuất hiện của những gam màu lạnh như xám (khói), đen (bóng tối), trắng (tuyết)… cũng chỉ để tăng sự ghê sợ đầy ám ảnh cho bộ phim. 

Giá trị của phim

Old boy ám ảnh những ai đã xem không chỉ bởi các tình tiết mà còn bởi những thông điệp sâu sắc

Với nghệ thuật kể chuyện độc đáo, những điểm nhìn mới mẻ, không gian mơ hồ cùng thời gian phi tuyến tính kết hợp với việc xây dựng hình tượng, diễn biến tâm lý nhân vật một cách uyển chuyển, Park Chan Wook đã tạo nên một phong cách phim vô cùng đặc sắc. 

Bộ phim không cố định ở một điểm nhìn mà thay đổi liên tục theo chuyển động máy quay khiến khán giả có cái nhìn linh hoạt trong từng cảnh phim. Ngôi kể thứ nhất biến người xem trở thành nhân vật, cùng nhân vật đi tìm kiếm câu trả lời cho cuộc đời mình.

 Thời gian đảo lộn với những tình tiết bất ngờ kết hợp cùng không gian kín tạo cảm giác bức bối đầy ám ảnh cho bộ phim. Old boy với tiết tấu chậm, kết hợp với âm thanh và màu sắc đã biến bộ phim trở nên bí ẩn và đầy ám ảnh, với một chuỗi vòng tròn những ân oán không hồi kết.

Bộ phim dưới tay đạo diễn Park khiến người xem phải sửng sốt và gây được tiếng vang lớn trên trường quốc tế. Đạo diễn Park từng nói “Câu chuyện của tôi là câu chuyện về những con người đổi lỗi cho người khác vì những sai lầm của họ bởi đơn giản họ không muốn mình phải nhận lỗi”. Old boy không những sở hữu các đặc trưng của phim Tarantino như bạo lực, sốc đến rợn người mà còn lột tả trần trụi thế giới nội tâm phức tạp của con người qua sự trả thù.

“Cười, cả thế giới này sẽ cười với bạn. Khóc, bạn sẽ khóc một mình”, Old boy ám ảnh những ai đã xem không chỉ bởi các tình tiết mà còn bởi những thông điệp ẩn chứa đằng sau bộ phim.

Xem thêm các bài viết cùng chủ đề tại đây

Dự Nguyễn

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments